འདྲེ་ཡི་དུས་ཆེན་ཉིན་མོ།

དེ་རིང་ནི་རེས་གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན། ཉིན་མོ་འདི་ནི་ང་གནས་འདིར་འབྱོར་ནས་བཟུང་མི་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་སྒོམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་རིང་སྒོམ་ལ་ཡོང་མཁན་མི་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཙམ་ཞིག་འདུག མ་སྒོམ་པའི་གོང་དུ་ངས་ནམ་རྒྱུན་རང་ལུགས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གནས་འགྱུ་རིག་གསུམ་སོགས་དཔེ་དང་སྦྱར་བས་གང་ཤེས་བཤད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྒོམ་ཚར་བ་དང་ཕན་ཚུན་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་བྱས་ནས་མི་མང་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་བཀང་། ང་ནི་སྔ་ནས་དུས་ཆད་བྱས་པ་ལྟར་དཔུང་པར་སྐམ་ཁབ་རྒྱག་སར་སོང་། སྨན་པས་དཔུང་མགོ་དང་རྒྱབ་གཞུང་སོགས་ལ་ཁབ་རྩག་བྱས་ནས་ནང་དུ་འབྱོར། དེ་རིང་ནི་ཉིན་ལྟར་སྒོ་རྡུང་མཁན་ཆད་མེད་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཉིན་མོ་འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་འདྲེ་ཡི་དུས་ཆེན་སྲུང་གཙིའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན། ལུས་སྲོལ་འདི་ནི་ཡོ་རོབ་སོགས་ནས་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་ནས་དེང་སང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནང་དུས་ཆེན་འདི་གལ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ནས་སྲུང་གཙི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རི་ནས་མཚན་མཐུན་ཆགས་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཆེན་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་མོ་འདིར་དམིགས་བསལ་ཕྲུག་གུ་རྣམས་ལ་འདྲེ་གཟུགས་དང་འདྲེ་འབག་སོགས་གཡོགས་ནས་མི་ཚང་རེ་རེ་བཞིན་སྒོ་འགྲིམ་བྱེད་ནས་མངར་ཟས་འདྲ་མིན་སློང་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། ངས་ཀྱང་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ཕྲུག་གུ་སྒོ་བརྡུང་རྣམས་མངར་ཟས་འདྲ་མིན་སྟེར་ནས་ཕན་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་སོགས་ཀྱང་བྱས།  

བསམ་དོན་འགྲུབ་པའི་ཉིན་མོ།

ཁ་སང་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་པ་བཅུ་དགུའི་ཉིན་མོ་འདི་ནི་ངོས་ལ་ལྟོས་ན་ཧ་ཅང་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་དང་དོན་འགྲུབ་པའི་ཟླ་བ་ཞིག་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་བྲལ་ནས་ད་བར་འདས་པའི་མི་ལོ་ཉེར་གཅིག་རིང་མི་ཡུལ་དུ་འཁྱར་ནས་བཟུང་དགའ་སྐྱོའི་དཀའ་སྡུག་གི་ཚོར་བས་མནར་ཅིང་། སྐབས་རེར་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་གནམ་ཐང་དང་རྒྱལ་མཚམས་སོགས་ནས་རྒྱབ་ནས་ཡོང་ཁུངས་དང་སྔོན་ལ་འགྲོ་ཡུལ་སོགས་གང་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མིའི་འཐབ་རའི་ཁྲོད་ནས་རིན་ཆེན་སྲོག་དང་བྲལ་ལ་ཁད་ཐེངས་མ་གཅིག་ཙམ་ག་ལ་ཚད། ཉིས་སྟོང་ལྔ་ལོར་མ་ལེ་ཤ་ནས་དཀོར་ཉུལ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཨ་རི་ཀི་ལི་ཧྥོ་ཉ་ནས་ཕེབས་པའི་ཨ་མདོའི་བླ་མ་ཞིག་ཁྱི་རྐུན་འོ་ཟོམ་ཁ་མཐུན་གྱི་དཔེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཇ་ཚེའི་གྲོགས་པོ་རུ་གྱུར། ཁོང་ནས་མགྲོན་ཤོག་གནང་ནས་ཉིས་སྟོང་བདུན་ལོར་སྟོབས་ལྡན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་དབྱིན་སྐད་ནོའོ་དང་ཡེ་སེ་གཉིས་ལས་མི་ཤེས་མཁན་འབྲོག་རྒན་ང་གོམས་ཁ་དང་པོ་ཕྱོགས། དེ་ནས་བཟུང་ལོ་བདུན་རིང་ཐོངས་ཆན་ཝེ་ས་ཡོད་པས་ལོ་ལྟར་ཡོངས་ཐེངས་རེར་ཟླ་བ་འགའ་ཤས་ཙམ་བསྡད། ཉིས་སྟོང་བཅུ་གསུམ་ལོར་ས་གནས་ཀི་ལི་ཧྥོ་ཉ་ནས་འགྲོ་སྟངས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུས། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འཆར་ཁག་གང་ལེགས་བྱུང་བ་མ་ཟད་སྐྱེ་བོ་རྐང་པ་ཐོགས་ཚད་འགྲོ་ས་དང་མིག་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ལྟ་ས་ཡུལ་སྐོར་བའི་ལྟེ་གནས་འབྱོར་ལྡན་དཀར་པོའི་མི་རིགས་རྣམས་སྐྱིད་ཉམས་སྟོན་ནས་འདུག་ས་འདིར་རང་འཁོས་ཆོས་ཚོགས་ཞིག་ཀྱང་འཛུགས་ཐུབ། ཞོར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཤོག་གུའི་ལས་ཀ་རྣམས་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་མེད་པར་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ནས་འབྱོར། ཁ་སང་གི་ཉིན་མོར་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དྲི་བ་བརྒྱ་ཅན་བློ་རྒྱུགས་དང་གཞན་ངག་རྒྱུགས། འབྲི་རྒྱུགས་སོགས་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་ཁྱིམ་བདག་ཨ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཧར་གྲེའི་དང་། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དངུལ་གཉེར་ཟུར་པ་སེ་ཏྲེའི་ཧྥེའི་ནེ། གཞན་དགེ་ཕྲུག་ལིན་ལྗོན་སེན་བཅས་ངེད་བླ་སློབ་བཞི་ཞོགས་པ་སྔ་བོར་སན་ཧོ་སེ་ཨ་རིའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལས་ཁུངས་སུ་སོང་། མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ནས་བང་ཐོ་སྒུག་འདུག་པས་ངེད་རྣམས་ཀྱང་ཟུར་ཞིག་ནས་ཨང་ཐོ་བླངས་ནས་སྒུག། ཅུང་མ་འགོར་ང་ཡི་མིང་བོས་སོང་བས་ཟུར་ནས་ཨ་རིའི་བུ་མོ་ལོ་ཆུང་ཞིག་ནས་འདིར་ཤོག་ཅེས་པའི་བརྡ་བསྟེན་ས་དེར་གཏད་ནས་སོང་། ལག་འཇུ་དང་ཁམས་འདྲི་བྱེད་བཞིན་ལས་ཁུངས་སུ་འཛུལ། ལས་ཁུངས་ནས་དང་པོར་ལག་གཡས་ནམ་མཁར་བཀྱག་ནས་དེ་རིང་གི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་རྫུན་དང་མ་འདྲེས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་དམ་བཅའ་བླངས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་བརྒྱ་ཡི་ནང་ནས་དྲི་བ་བཅུ་ལ་ལན་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་རེ་རེ་བཞིན་རྒྱབ། མཇུག་ཏུ་ང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། འབྲི་རྒྱུགས། བཀླག་རྒྱུགས་སོགས་ཀྱང་མདོ་འཛིན་མའི་འདོད་པ་ལྟར་དུ་བྱས། དེ་ནས་བུ་མོ་དེས་འཛུམ་མདངས་དང་ལྷན་དབྱིན་སྐད་དུ། ཁུར་འགུ་རྒྱུ་ལེའི་ཤོན། ཁྱེད་རང་ཡིག་ཚད་འཕྲོད་སོང་ཟེར་བས་ངས་ཀྱང་གུས་ཞབས་དང་ལྷན། ཐང་ཁེ་ཡོས་ཞེས་སྨྲས། དེ་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་མཚམས་ནས་དམ་འབུལ་བྱེད་ལ་ཡོང་དགོས་ཚུལ་གང་མགྱོགས་ཨ་རིའི་ལག་ཁྱེར་ཞུ་ཆོག་ཚུལ་སོགས་སློབ་སྟོན་གང་མང་བླངས། ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོང་བས་སློབ་མ་གསུམ་ནས་སྒུག་འདུག་སྟབས་ང་མཐོང་བ་དང་བློ་བུར་དུ་རྒྱུག་ཡོང་ནས་འཐམ་འཁྱུད་དང་། སྐད་ཅོར། མཆོང་སྡིང་སོགས་བྱེད་བཞིན་འདུག ཁང་པ་དེའི་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཡོངས་རྫོགས་ནས་ང་ཚོར་ལྟ་ཙམ་བྱས། དེ་ནས་ངེད་རྣམས་ངོས་ཀྱི་ཟ་མ་དགའ་ཤོས་ཝེར་ནམ་ཐུག་པ་འཐུང་ལ་སོང་། ཐུག་པ་འཐུང་བཞིན་དེ་རིང་གི་ལས་ཀ་དེ་བཟང་རབ་དང་ཡག་སོགས་ཁ་བརྡས་ཟ་ཁང་འུར་སྒྲས་བཀང་། ནང་དུ་འབྱོར་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པའི་དཔེ་ཞེས་པ་ལྟར་བན་རྒན་ང་ཡི་མི་ཚེའི་བསམ་དོན་འགྲུབ་སོང་བས་ཉིན་གཉིས་རིང་ལྷོད་ཉལ་བྱས་ནས་ནང་དུ་བསྡད། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ངོ་དེབ་དང་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་ལ་མཆན་འབྲི་བ་དང་ཁ་པར་གཏོང་བ་སོགས་ཆད་མེད་རེད་འདུག། 

ཨ་མདོ་བླ་མས་མགྲོན་ཤོག་གཏང་།།

ཨ་ལོའི་སྐད་ལ་མ་བྱང་ཡང་།། 

ཨ་རིའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་འབྱོར།། 

ཨ་ཧོ་དགའ་འོ་སྐྱིད་དོ་རྨད།།

བསང་མཆོད་བྱས་པའི་ཉིན་མོ།

དེ་རིང་གི་ལས་ཀ་ནི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ས་གནས་འདི་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་སར་ཁར་མེལ་ཝ་ལེས་ལ་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་འབྱོར་ལྡན་ཞིག་གི་ས་ཆ་རུ་སོང་། ས་ཆའི་དབྱིབས་དང་ཁོར་ཡུག་གནམ་གཤིས་སོགས་གུས་པའི་སྐྱེ་ཡུལ་ནང་ཆེན་མདོ་ཁམས་གཞུང་དང་ཅུང་འདྲ་བོ་འདུག ཉིན་མོ་འདིའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ནི་སྔ་དྲོ་རི་བོ་བསང་མཆོད་དང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆོས་ཐུན་ལ། སེམས་དམིགས་པའི་གནད་ཐབས་དགུ་ཡི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་ས་གནས་དེར་སོང་བས་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་སླེབས་འདུག དེ་རིང་གི་ཆོས་བཤད་ས་ནི་ཟླུམ་གུར་ཆར་གདུགས་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟར་རས་གུར་སྤུས་ལེགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རེད་འདུག། ཆོས་ཚོགས་འགན་འཛིན་རེའི་ཆོ་འམ་ཆོས་མིང་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་སྒྲོན་དང་གཞན་རྒྱུན་ལས་འགའ་ཡིས་གྲ་སྒྲིག་ལ་ཟིང་བཞིན་པའི་སྐབས་ངས་ཀྱང་མཆོད་གཤམས་སོགས་སླ་ལས་འགའ་ལ་རོགས་པ་བྱས། ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་མི་མང་ལ་བསང་གི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕན་ཡོན་སོགས་མདོར་བསྡུས་འགྲེལ་བཤད་གྲུབ་ནས་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་སྐད་གདངས་ཐོག་རི་བོ་བསང་མཆོད་མཉམ་དུ་བཏོན། བསང་ཐབ་ཏུ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་གྱིས་སྤུད་པའི་བསང་རྫས་དང་གསེར་སྐྱེམས་སོགས་མཆོད། གནུབས་བན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི། <<སྡེ་བརྒྱད་གསེར་སྐྱེམས>>ཀྱང་བཏོན། ལྷ་བཙུན་ནམ་མཁའ་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི། <<རི་བོ་བསང་མཆོད>>འདི་ལ་བསང་ཆོག་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཆེ་ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དམ་སེལ་ཡོད་སྐད་ཀྱིས་འདོན་མཁན་ཉུང་། ཉིན་རྒྱབ་སེམས་དམིགས་པའི་གནས་ཐབས་དགུ་ལ་ཁོ་བོས་སྔ་ལོར་བྲིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེའི་ཐོག་ནས་དོན་འགྲེལ་གང་ཤེས་བྱེད་ཁུལ་བྱས་པས་མི་མང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱས་སོང་། མཐར་དྲི་བ་དྲི་ལན་སོགས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཉིན་གཅིག་གི་ཆོས་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་ནས་དགོང་མོ་རང་ཁྱིམ་དུ་བདེ་བར་འབྱོར།

བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཐེངས་མ་བཅུ་པའི་སྐབས་སུ།

ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་བོད་རིགས་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་འོག་འདི་ལོའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོ་ཐེངས་བཅུ་པ་དེ་སྤྱི་ཟླ་དགུ་པའི་སྤྱི་ཚེས་དགུ་ཉིན་ནུབ་བྱང་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ནང་འཚོགས། དད་ལྡན་མ་ཉི་ཧོང་ཨ་མ་སུས་སིན་ནམ་ཆོས་མིང་དུ་ཀུན་བཟང་དབང་མོ་ངེད་གཉིས་ཀི་ལི་ཧྥོ་ཉའི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཆེད་བཅར་ཞུས། བདུན་དང་པོའི་ཉིན་གསུམ་རིང་སྤྱི་ཁང་དུ་འཚོགས་པས་ད་ལོར་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བཅར་མཁན་ས་གནས་འདིའི་བོད་རིགས་ལ་དཔག་ན་མང་པོ་འདུག བདུན་ཕྲག་རྗེས་མའི་ཉིན་གསུམ་རིང་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ཝེར་ནམ་གཟེན་ཆོས་ཚོགས་ཞིག་ཏུ་ཁང་པ་གླས་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་མི་གྲངས་སུམ་བཅུ་སོ་གྲངས་དང་ལྷན་མཚམས་ལ་བསྡད་པས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་། ད་ལོའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཁྲིད་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་།"ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་དང་།" སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གིས་མཛད་པའི། "ཕྱག་ཆེན་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཁྲིད།" ཁོ་བོས་བྲིས་པའི། "དབེན་གནས་ལ་བསྐུལ་མ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན།" བཅས་ཆོས་ཚན་མ་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཆོས་བཤད་བྱས། འདི་ལོའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ནི་ས་གནས་འདིར་འཚོགས་ནས་ལོ་བཅུ་པ་དེ་རེད་འདུག ད་བར་དུ་ལོ་རེ་བཞིན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་། ལར་ནི་ས་གནས་འདིའི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་གུས་པར་ར་གན་གསེར་རློན་གྱི་དད་འདུན་ཧ་ཅང་ཟབ། ཉིན་ཐ་མའི་མཛད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ཚོགས་འཁོར་དང་མར་མེ་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་འདི་ལོའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོ་རེ་ཞིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ཉིན་གསུམ་བར་གསེང་སྐབས་སུ་ང་ནི་མི་ཚང་རེ་རེ་བཞིན་མགྲོན་འབོད་དང་མི་ཚང་རེ་ལ་གནས་མལ་རེ་བྱེད་དགོས་པས་ཅུང་མི་བདེ་ཡང་ཁོ་རང་ཚོའི་ཐུགས་འདོད་ལྟར་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལྟས་ན་བཟང་ཆ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་གང་ཡིན་ཟེར་ན་ནམ་རྒྱུན་བླ་མ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་རྣམས་གྲུབ་མཚམས་སོ་སོའི་གནས་སུ་གྱེས་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ནི་ནམ་རྒྱུན་མི་དང་ལྷན་དུ་མཉམ་འདྲིས་བྱེད་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ཀའི་བར་གསེང་སྐབས་སུ་མི་ཚང་ནང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག། ང་ཚོའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་ཡུན་རིང་མཉམ་འདྲེས་བྱས་ཀྱང་སོ་སོའི་གྲོགས་པོའི་མིང་མ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་བས་དང་པོ་ཉིད་ནས་སོ་སོའི་མིང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་དུ་མིང་ཤེས་ཚར་ཡོད། ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཡུན་རིང་མཉམ་འགྲོགས་བྱས་ཀྱང་མིང་ཤེས་ཀྱི་མེད། གང་ལྟར་ཕན་ཚུན་གཅིག་རྒྱུས་གཅིག་ལོན་དང་ནང་སྒེར་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོང་བ་དང་བླ་སློབ་གཉིས་ཀར་ཕན་ཚུན་འགྲོག་འདྲིས་སོགས་ཐག་ཉེར་འགྲོ་བའི་དགོས་པ་ཡང་ཆེན་པོར་མཐོང་། ཉིན་ཐ་མར་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་བང་སྒྲིག་ནས་བླ་སློབ་རྣམས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་གདུང་གིས་རྒན་གོག་ཕལ་མོ་ཆེས་མིག་ཆུ་ནར་ནར་གཏོང་བཞིན་ལག་ཐལ་མོ་དང་ཁ་གཏག། སེམས་དད་པ། ངག་སྨོན་ཚིག་གྲེ་བའི་ཕུག་ནས་ཁྱེད་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བརྟན་པར་ཤོག་ཞེས་མདུན་དུ་བཅར་སྐབས་ང་ཡང་དབང་མེད་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་འདྲ་བྱུང་། པོར་ལེན་ཌི་བོད་རིགས་འདི་རྣམས་ནི་མི་དགོས་པའི་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་འཐེན་ཁྱེར་མེད་ཅིང་། དགོས་པའི་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ་དད་འདུན་ཧ་ཅང་ཟབ་པ་མ་ཟད་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོན་གཉེར་ཧ་ཅང་ཆེ། ས་གནས་འདིའི་བོད་རིགས་རྣམས་ནི་བྱང་ཨ་རིའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་སྲིད་ལས་ཀ་དང་། ཕན་ཚུན་གྱི་མཐུན་ལམ། སྤྱི་ཁང་དང་འཚོ་བའི་གནས་བབས་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་མིག་དཔེར་ལྟ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ནི་ཚང་མས་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར། 

གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། 

གོམས་གཤིས་ངན་པ་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཐབས།

མི་མ་འདྲ་བ་ལ་གཤིས་ཀ་མ་འདྲ་བ་ངེས་པར་ཡོང་གི་ཡོད། སྤྱིར་མི་ཡི་གཤིས་ཀ་བཟང་ངན་དེ་ཉིད་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིགས་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་གནས་སྐབས་གྲོགས་བཟང་ངན་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་གི་ཡོད། སྤྱིར་གཏང་མི་ཡི་གཤིས་ཀ་གང་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་། མི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གཤིས་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་མ་བསྒྱུར་ན་འགྲིག། ཡིན་ནའང་རང་ཉིད་མ་རབས་གཤིས་ངན་དུ་ལང་ཤོར་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་བསྒྱུར་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་བློ་ངན་གོམས་བག་ཆགས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། བག་ཆགས་ཀྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕྲལ་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་མི་ཡི་གཤིས་ཀ་ངོ་མ་དེ་ནི་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་བཟང་པོ་ཡིན་ཅེས་ཚན་རིག་པས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་རང་ཚོ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བ། སྙིགས་མ་ལྔ་ནི། ཚེ། ལྟ་བ། ཉོན་མོངས། སེམས་ཅན། དུས་སྙིགས་མ་བཅས་ཡིན།  དུས་བསྐལ་ངན་པ་འདིར་དེང་དུས་ཚན་རྩལ་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཡི་རང་གཤིས་ལྷན་སྐྱེས་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ཁོར་ཡུག་དང་ཚན་རྩལ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དྲན་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་མང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་རང་གཤིས་ངན་པ་ནི། རང་ཉིད་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པ་དང་། གྲོགས་ངན་པ་དང་འགྲོགས་ཡུན་རིང་བ། བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ནི་བཅོས་ལས་སླ་བོ་ཡིན། ལར་ནི་ངས་དེ་རིང་འདིར་གོམས་གཤིས་ངན་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཚང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་བསམ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ནས་བཤད་ཀྱི་མེད། ང་རང་ཉིད་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ནང་བཞིན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་ངས་གང་ཤེས་པ་དེ་ཚང་མར་དྲན་བསྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་སྐབས་ལ་གཞན་གྱིས་དྲན་བསྐུལ་བྱས་ན་ཕན་ཐོག་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གཞན་སྐྱོན་མིག་གིས་མཐོང་ཡང་། རང་སྐྱོན་རང་གིས་མི་མཐོང་ཟེར་བ་ལྟར་རང་སྐྱོན་མཐོང་ཧ་ཅང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད། མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ང་ནི་ཡག་པོ་ཡིན་བསྒྱུར་བཅོས་གཏང་མི་དགོས་བསམ་མཁན་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་སངས་མ་རྒྱས་བར་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏང་རྒྱུ་ལ་མཐའ་མེད། སེམས་ངན་པ་ལང་ཤོར་སྡུག་ཤོས་དེ་ནི་མ་རིག་པའི་དམག་དཔོན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་ནས་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔའི་དམག་དཔུང་དང་མཉམ་དུ་སླེབས་ནས་དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་ཤི་རྨས་ཚབ་ཆེན་བཟོས་ནས་ད་བར་ཐར་དུས་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་འོག་ཏུ་ལྷུང་བ་འདི་རེད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་མ་རིག་པའི་དམག་དཔོན་དེ་ཉིད་རིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ད་ལྟ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་ཟིན་པ་དེ་རེད། སྤྱིར་གཏང་ང་རང་ཚོ་ལམ་ནོར་གཡང་སའི་གནས་སུ་ལྷུང་ཚར་ཟིན་ཀྱང་ད་དུང་ལམ་ནོར་ལྡོག་ཤེས་བྱས་ན་ཕྱི་དྲགས་མེད། ལམ་ནོར་ལྡོག་ཤེས་ངོ་མ་ནི་རང་སྐྱོན་ངོས་ཟིན་པ་དང་ལམ་ནོར་བ་ཉིད་བཅོས་བསྒྱུར་གཏང་རྒྱུ་ལས་ཐབས་ལམ་གཞན་བདམས་ག་གང་ཡང་མེད། ད་ནས་བཟུང་སྟེ་བློ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་ཅི་ཐུབ་དང་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་ལམ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་རང་ལས་མ་གཏོགས་མེད། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཆ་ཚང་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ། ཆོག་ཤེས། དམན་ས་བཟུང་བ། སྦྱིན་གཏོང་། བཟོད་པ་སོགས་ཡ་རབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ནི་ནང་ཆོས་ལས་བསྟན་ཡོད། ནང་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོས་བསམ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཡ་རབས་དམ་པའི་ལམ་དུ་འཁྲིད་ཐུབ།

བློ་ངན་བག་ཆགས་ཤོག་དྲིལ་འདྲ།།

ངན་གོམས་འདི་ལ་བཅོས་སུ་མེད།།

འོན་ཀྱང་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་པ་ན།།

མི་འགྲུབ་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད།།

བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་དང་།།

བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཞེས་གསུངས།།

རང་གིས་རང་ཉིད་འདུལ་བ་ལས།།

གཞན་གང་ཞིག་གིས་འདུལ་མི་ནུས།།

དང་པོ་རང་གི་སྤྱོད་པར་བརྟག།།

དེ་ནས་གཞན་ལ་གྲོས་འདེབས་བྱ།།

གཞན་ངོ་མཐོང་བྱེད་མིག་ཡོད་ཀྱང་།

རང་ངོ་མཐོང་བྱེད་མེ་ལོང་དགོས།།

བཤད་ཤེས་ཙམ་གྱིས་མཁས་པ་མིན།།

རང་ཉིད་རང་གིས་འཚོ་བ་དང་།།

སྒོ་གསུམ་དམ་པའི་ཆོས་མཐུན་ན།།

དེ་ནི་ངེས་པར་མཁས་པ་ཡིན།།

གནས་སྐབས་ཆོས་ཁྲིད་ཞིག་གི་དགོས་མཁོའི་ཆེད་དུ་མཁན་པོ་ཀར་བསྟན་ནས་2017-8-3 ལ་བྲིས།།

Transforming Bad Habits Into Good Ones

Transforming Bad Habits Into Good Ones

Different people certainly have different personalities and tendencies. In general, people’s habits arise due to the conditioning of the culture of their country, their religion, the kind of friends they associate with, and so on. Whatever a person’s disposition or personality, it makes no difference; since it is their own personality, they don’t have to change it. If someone has fallen into bad habits or addiction, however, they always can, and should make a change. Bad habits arise because of getting used to negative intentions. These mental inclinations are only temporary, however; even some scientists have been asserting that the original nature of people is kind and good.

Yet, we live in a time of five degenerations. What are the five? That of lifespan, view, delusion, beings, and times. In these difficult times of great progress in science and technology the natural goodness of people can get caught up in negative directions of thought and action that harm the environment and are oppressive to others. In particular, the negative aspects of people’s personalities arise through such factors as having narrow minded attitudes, associating with negative friends over extended periods of time, not having the care of a loving parent, and so on.

Now, in speaking about bad habits, I am not thinking of myself as someone who has only good qualities! I am like you in having many samsaric problems. I will say something I know, however, as a reminder. I think it is beneficial to sometimes get a reminder from another person.

There is a saying: ‘We see faults of others with our eyes, but don’t see our own faults!’ Accordingly, it is very difficult for us to see our own faults. Many people feel, ‘I am good. I don’t need to correct or improve myself.’ They may think that, but until we become a fully enlightened being, there is no end to the improvements we can make in ourselves.

The main harmful state of mind that we have become addicted to is ignorance. It is like a general who has led us into battle along with an army of the five poisonous delusions, and following our five senses, we have become seriously and fatally wounded in our body and mind, and fall into endless difficulties. Buddhas and Bodhisattvas, on the other hand, destroy the army-general of ignorance with wisdom awareness and follow the five transcendent wisdoms, by which they have now already attained a state of unexcelled permanent bliss and peace.

Although we have followed a wrong path and fallen over a cliff, it is still not too late for us to realize it and reverse our mistake. The real method to reverse our faulty ways is to identify and acknowledge our mistakes and correct them; there is no other way. Think, ‘From now on I’ll use my mind as much as I can for positive purposes, ways that bring happiness to myself and others; and I must strive to develop the wisdom awareness that is the remedy to confusion and ignorance.’

The way to do this is holy Dharma, there is no other way. All good conduct is shown by the path of Dharma. Non-violence toward others, love and compassion, contentment, humility, generosity, patience, and so on, all good ways of being are revealed in Dharma. The more you study Dharma, hear it and contemplate it, the more you can follow its sublime, noble ways.

Tightly wound imprints of negative minds

Make it impossible to change bad habits.

But, when you practice with effort,

There is nothing you can’t accomplish.

[Buddha] said, I am my own protector

And I am my own enemy.

Other than conquering myself,

No one else can subdue me.

First examine your own conduct.

Only then, offer advice to others.

We have eyes to see others’ faces

But need a mirror to see our own face.

Just knowing how to explain doesn’t make a master

If you can support yourself and keep

Your body, speech, and mind in line with Dharma,

Then you are definitely a true master.

For temporary appointment to a Dharma throne, Khenpo Karten wrote this on August 3rd, 2017

translation Jampa Tharchin

སློབ་མ་ཞིག་དང་ཆོས་གཏམ་བྱས་པ།

འདས་པའི་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་དགུའི་རིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་མཉམ་མེད་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་ཆོས་ཁྲིད་ཞུས་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ཉེ་ཆར་སློབ་མ་འགའ་ཆེར་བཅར་གྱིས་ཡང་སྐྱར་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཆོས་བཤད་བྱེད་དགོས་ཚུལ་བཤད་བྱུང་། དེ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་ལས། "མ་གསོལ་བར་མི་བྱའོ།"

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་མོས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད་པ་ལས་དེང་དུས་ཆོས་ལུགས་འགའ་ཡིས་ལག་ཏུ་ཤོག་ཛར་རེ་བཟུང་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མི་ཚང་སྒོ་བརྡུང་བྱེད་ཅིང་ང་ཡི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཡག་རབས་དང་བཟང་རབས་སོགས་བཤད་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བྱེད་སྟངས་འདི་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ། ༼གཡག་གདང་ལ་བཏགས་ན། གོང་ཚད་མི་ཡིས་བརྒྱབ།༽ ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་དེང་དུས་ཚན་རིག་པ་དང་མཁས་དབང་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀྱང་ནང་ཆོས་འདིར་དོ་སྣང་གསར་པའི་སྒོ་ཆེན་འབྱེད་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་བན་རྒན་ང་ཡི་ཆོས་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་འདི་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་འཚང་ཁ་ཇེ་ཆེ་རེད་འདུག

གང་ལྟར་མི་རྣམས་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དེས་ང་ལ་ཡང་སེམས་འགུལ་ཚད་མེད་ཅིག་ཐེབས་བཅུག་སོང་། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རྩ་བར་མོས་པ་ཐུབ་པས་གསུངས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་པོ་ལས་གང་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་འདོད་ཀྱི་མོས་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངས་ཀྱང་གང་མགྱོགས་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་ཡང་སྐྱར་ཆོས་ཁྲིད་ཐེངས་མ་གཉིས་པ་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བྱས་པ་ཡིན།

ཨ་རིའི་རང་དབང་གི་ཉིན་མོའི་ཚོར་སྣང་།

དེ་རིང་ནི་ཨ་རིའི་རང་དབང་གི་ཉིན་མོ་རེད། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་ལྡན་ཡོངས་ལ་རང་དབང་ནི་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་ཞིག་རེད། སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཡིན། གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཅེས་གསུངས་ནས་སྡོམ་ཚིག་རྒྱབ་ཡོད། ང་ནི་ལོ་རབས་དྲུག་བཅུ་ལོའི་ནང་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ནད་མུག་མཚོན་གྱི་བསྐལ་ངན་གྱི་དུས་ཟིང་དེའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་རང་དབང་གི་བདེ་བ་རླག་ནས་ད་བར་མི་ལོ་དྲུག་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་སོང་ཡོད། འདས་པའི་ཁྱུད་འཁོར་ལོ་མོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་སོ་སོའི་སྒེར་གྱི་དངོས་སུ་མྱོང་ཚོར་གྱིས་སྐྱ་སེར་དྲག་ཞན་མེད་པར་མི་ཚང་མར་རང་དབང་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་། ༡༩༩༧ ལོར་ཕ་གཞིས། མི་ཚང་། སྡེ་དགོན། བླ་མ། ཆོས་གྲོགས་སོགས་ཚང་མ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རྒྱབ་ཏུ་བཞག་ནས་རྒྱ་བལ་སོགས་ལ་ཁྱི་སྡོམ་བཞིན་འཁྱམས་ཞིང་ཚ་བའི་ལུང་པར་ལྟོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་གྱིས་ལོ་འགའ་འཚོ་དགོས་བྱུང་། སྟོང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོར་རང་དབང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཆེན་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདིར་སྐྱབས་བཅོལ་མགོ་གཏགས་ཞུས། དེ་ནས་བཟུང་གཞན་གྱི་བརྙས་བཅོས་ཀྱི་ཞྭ་མོ་ཕུད་ཅིང་། བཙན་གནོན་གྱི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་ཐར་ནས་དོན་ངོ་མའི་རང་དབང་གི་འཚོ་བར་རོལ་རྒྱུ་བྱུང་། དེ་ནི་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་མ་ཟད་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དགོས་མཁོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདི་ཉིད་ཀྱང་ང་ནང་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་དབྱིན་ཇིའི་དཔུང་འོག་ལས་བཅིངས་གྲོལ་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཞེ་དྲུག་ཏག་ཏག་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་འདི་ངས་ཀྱང་སྲུང་བརྩི་སྟབས་བདེ་ཞིག་བྱས་ནས་སྐར་མས་བཀང་བའི་རྒྱལ་དར་དེ་ཉིད་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་འགྲམ་དུ་འཕྲེད་སླང་བྱས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ལུང་པར་བསྡད་ན་ཡུལ་ཁྲིམས་ཁུར་དགོས་ཞེས་པ་ལྟར་མ་ཟད་ལོ་མཇུག་འདིར་ང་ཡང་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ལུང་པ་འདིར་སླེབས་ནས་བཟུང་སྟེ་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་ངོ་མར་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་། ང་ནི་ལུང་པ་འདིའི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་དཔེར་ན་རྩ་ཁྲིམས་ཨང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ 
Everyone must follow the law.Leaders must obey the law.Govermment must obey the law.No one is above the law.
རྩ་ཁྲིམས་ཨང་བཅུ་པའི་ནང་། you can practice any religion,or not practice a religion.
རྩ་ཁྲིམས་འདིའི་ནང་དུ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག གང་ལྟར་ས་གནས་འདིར་འབྱོར་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒོད་པོའི་གཉའ་གནོན། སྡེ་བའི་དཔུང་ངོམས། བཙན་པོའི་ཐུབ་ཚོད་སོགས་གཟེད་མ་དགོས་པར་རང་དབང་གི་འཚོ་བ་ངོ་མ་ཞིག་ལ་རོལ་རྒྱུ་བྱུང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་འཐོར་བསྡུས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལུང་པ། ཁྱེད་ཁ་ལུས་རླུང་རྟ་དར་བའི་སྨོན་ལམ་ཡོད། ཁྱེད་རྒྱལ་ལོ། དམངས་གཙོ་རྒྱལ་ལོ། རང་དབང་རྒྱལ་ལོ།།