སུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་མ་དྲུག་བཅུ་རེ་གཉིས་པ་སྲུང་གཙི་བྱས་པའི་སྐོར།

རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་ནས་བོད་ལ་སྲིད་ཇུས་རིམ་བྱུང་གི་དཔྱད་ཐོ།

༡༩༥༩་ལོ་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་སུམ་བཅུའི་ཉིན་མོ་ནི་བོད་ཀྱི་ཕ་ས་ཕ་ནོར་རྒྱ་འོག་ཏུ་ཤོར་ནས་བཀྲ་མ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ཡིན།

བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཞེས་འབོད་ཀྱང་དོན་ངོ་མར་དེ་ནི་མི་ཐོག་འདིའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཆེས་མུན་ནག་གི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན།

གང་ལྟར་བོད་སྲིད་པ་ཆགས་ནས་ད་བར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཧ་ཅང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོད་ཆགས་ཀྱི་ཉིན་མོ་དེ་ནི་དེ་རིང་ནས་རྩིས་པའི་ཉིན་དྲུག་ལས་མ་གཏོགས་མེད། དེ་ནི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་དེ་ཡིན།

ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཧམ་ཟོས་བྱས་ཤིང་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཙོས་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམས་དང་ལྷན་བོད་རིགས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཡུལ་གྱར་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་བཅུ་ཁ་ལྷག་རིང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བོད་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཉག་གཅིག་གིས་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་ལ་བསྟུན་མཁས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་དང་ལང་ཕྱོགས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྣམ་པ་མ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཤི་འཇུ་རོ་འཐམ་གྱི་དཔེ་ལྟར་འགྱེལ་ས་ནས་ལང་བའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་ནས་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རྫུན་དང་གཡོ་སྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་བར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གོམས་པ་འདེགས་འཇོག་གི་འབྲས་བུ་སྣ་གཅིག་མ་སོན།

གཞིས་ལུས་བོད་བཞུགས་རྒྱལ་གཅེས་མི་མང་ནས་ཉིན་མཚན་འཁྱོལ་དཀའ་བའི་དཀའ་སྡུག་གི་ཁྲོད་འདིར་ཚང་མས་མ་བགྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་མཐར་ཐུག་བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་རྒྱུ་དེ་བྱ་ཁུ་བྱུག་གི་གནམ་ཆུ་སྒུག་པ་ལྟར་བྱས་ནས་ད་དུང་ཡང་བསྡད་ཡོད།

ལོ་དྲུག་བཅུ་ཐམས་པའི་སྡོམ་ཚིག་དེ་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ན་རིང་པོ་ཡིན་ཀྱང་མི་རབས་གཅིག་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ཙམ་རིང་རྒྱུ་མེད། ལྷག་པར་དུ་རི་བོང་ལྟ་བུའི་ང་ཚོ་ཉམ་ཆུང་བོད་རིགས་རྣམས་ཚན་རྩལ་དང་དཔལ་འབྱོར་དམག་དོན་སོགས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡང་རྩེར་ཐོན་བཞིན་པའི་སྟག་མོ་ལྟ་བུ་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་མཆེ་སྡེར་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་ཕྱི་རུ་ཐོན་དཀའ་ཡང་ང་ཚོ་ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་དུས་ནམ་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པའི་ངང་ནས་ང་ཚོའི་རིག་པ་བསྒྲིམ་སྟེ་གཡོ་འགུལ་དང་འཕག་ཚག་རྒྱག་དགོས། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཕྱོ་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་དང་། བྱེད་འོས་པ། བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བཅས་ཡིན་ནོ།

ང་ཚོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོར་རྒྱ་དམར་གཞུང་ནས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་འབྱེ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྩི་སྐུད་མགོ་བྲེག་པའམ་སྲན་ཕུང་དབྱུག་པས་སྟོར་བ་བཞིན་འདྲ་མཉམ་གྱིས་སྡུག་པོ་བཏང་ནས་ས་མཐར་གྱར་དགོས་བྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བསམ་ནས་ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་ཁྱེར་མེད་པར་འཐབ་རྩོད་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན། ང་ཚོའི་དུས་ནམ་ཡང་ནང་ཁུལ་དུ་འཐབ་རྩོད་སྤང་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས།

དྲ་འབུ་དང་རྒྱལ་འཚོང་བ་རྣམས་ཀྱི་འུར་སྒྲོག་གི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་བར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་བཀའ་གསུང་ལ་དང་ལེན་དང་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས།

གུས་པ་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་ཉིས་སྟོང་ཐམས་པའི་ལོར་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ཤཱ་ནས་ངས་དུས་ནམ་ཡང་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པའི་ཕྱོགས་ཞེན་དེ་མི་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་གཏན་པོ་བཞག་པ་ཡིན། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་ཁྱེར་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ངོ་མ་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ངས་གསལ་པོ་ཤེས་སོང་། དེ་ནི་རྩ་བ་བོར་ནས་གལ་ག་འཚོལ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་རེད། རྩ་བ་དེ་བརྟན་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་མི་ཐོག་གོང་མ་རྣམས་དཀའ་སྡུག་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་བཙུག་གནང་བའི་བོད་གཞུང་འདི་ལ་ཉམས་དམས་དང་། གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་བློ་བཏོང་ནས་གཞན་གྱི་གཡོ་སྒྱུ་དང་། བསླུ་བྲིད། མགོ་སྐོར་སོགས་གཡོ་འོག་ཏུ་མ་ཚུད་པར་གནང་དགོས་འདུག།

ལྷག་པར་དུ་སུམ་བཅུ་དུས་ཆེན་འདི་བོད་རིགས་སྐྱ་སེར་རིས་སུ་མེད་པ་ཚང་མ་ལ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་རེད། འདི་ཉིན་མོ་སྐྱ་སེར་མཐོ་དམན་དབྱེ་བ་མེད་པས་སྲུང་བརྩི་གནང་དགོས་པ་མ་ཟད་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་དགེ་མཁན་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པ་རེད། བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་བོད་དོན་སྐོར་སྐད་ཆ་བྱེད་རྒྱུ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བདེན་པའི་ངོ་སྤྲོད་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཕྱི་ལོགས་རང་དབང་ལུང་པར་འཚོ་གོས་དང་དཔལ་འབྱོར་གང་ཐད་ནས་འགྲིག་ཙམ་བྱུང་དུས་ང་ཚོའི་བོད་དོན་འདི་སྣང་མེད་དུ་གཡུགས་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་གཏན་ནས་མ་གཙིས་པ་རེད།

གུས་པར་མཚོན་ན་ས་གནས་འདིར་འབྱོར་ནས་ལོ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ཞིག་འགྲོ་འདུག། སུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ནམ་ཡང་ཆད་མ་མྱོང་། ས་གནས་འདིར་ང་རང་རྩིས་པའི་བོད་པ་མི་ཚང་གསུམ་ལས་མེད་ཀྱང་རང་གིས་འགན་ཁུར་བའི་ཐོག་ནས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་སོགས་གོ་སྐབས་ནམ་ཡོད་ལ་བོད་དོན་ཐོག་བོད་ཀྱི་འཐུས་མི་ངོ་མ་ཞིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ས་གནས་འདིའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངས་གང་བྱས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འདི་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་ནས་མགོ་སྐོར་དང་བསླུ་བྲེད། རྫུན། གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད།

ཁ་སང་གི་ཉིན་མོ་དེ་ནི་ཉིས་སྟོང་ཉེར་གཅིག་ལོའི་སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་མ་དྲུག་བཅུ་རེ་གཉིས་པ་དེ་རེད། སྔ་ལོའི་ནད་ཡམས་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་མི་མང་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་རྒྱུར་གཞུང་ནས་ཚད་བཀག་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེའི་ཉིན་མོར་གནམ་གཤིས་སོགས་ཡག་རྒྱུ་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་འདུག། ཁོང་ཚོ་བོད་དོན་ལ་ཧ་ཅང་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཅན་ཤ་སྟགས་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོ་གཞུང་ལམ་དུ་སོང་ནས་སྐད་འབོད་དང་། ཁྲོམ་སྐོར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་རིང་བྱས་པ་ཡིན། དགོང་མོ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་རྒྱ་འཛུམ་གྱི་ནང་དུ་པོར་ལེན་ས་གནས་སུ་བཞུགས་པའི་ངོས་ཀྱི་ཡུན་འདྲིས་དམ་ལྡན་གྱི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་དང་ལྷན་སླར་ཡང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་འགའ་ཤས་དང་ལྷན་སུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་མི་མང་ལང་གླུ་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་སོགས་མཉམ་འདོན་བྱས། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ནང་དོན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཡིད་ཟུར་པ་སློབ་མ་རེའི་ཆོ་Rachel  ནས་དབྱིན་ཇི་ཐོག་ཀློག་འདོན་བྱས།

།ངན་དགུ་འཇོམས་པའི་ཁྲག་དང་མཆིལ་མའི་རྒྱུན། །མྱུར་དུ་ཆད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་མཐུ་དཔུང་བསྐྱེད། ཅེས་པའི་ཚིག་མཚམས་སུ་སླེབས་སྐབས་སྐད་འཕངས་ཇེ་དམའ་རུ་སོང་མཐར་ཚང་མས་མཐོང་སར་ངུས་ནས་གནས་སྐབས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་སོང་བས་མི་མང་ཚང་མ་ལ་སེམས་ཚོར་ཧ་ཅང་རྐྱེན་པོ་སྤྲད་བྱུང་།

མཐར་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དེ་ཇི་ལྟར་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་བརྙན་ཐུང་སྐར་མ་ལྔ་ཅན་ཞིག་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་པ་དང་ལྷན་པོར་ལེན་ངོས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་གཉིས་ནས་ས་གནས་འདིའི་དབྱིན་ཇི་བ་རྣམས་ལ་ལོ་ལྟར་སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་སྲུང་གཙི་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཀྱང་ཞུས། མཐར་ངས་ཀྱང་དབྱིན་ཇི་ཆག་རོ་དེ་རྒྱབ་ནས་ཚང་མ་ཐུགས་རྗེ་ཆེས་ཞུས་ནས་ཁ་རྩང་གི་ཉིན་མོ་གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་སྒྲིལ་བྱས།

སུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྐོར་དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་དཔྱད་རྩོམ་ལྡེབ་མ་གསུམ་ཅན་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ཕྱི་ཉིན་ས་གནས་འདིའི་གསར་ཤོག་ཆེ་ཤོས་གཉིས་སུ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་ཐོན་བྱུང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། ད་ཡིན་ན་ས་གནས་འདིར་བོད་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད་བྱུང་བསམ་པ་བྱུང་། 

ནམ་རྒྱུན་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད། ། སྐབས་རེ་ཁྲོམ་ལ་འགྲོ་ནས་སྐད་འབོད་བྱེད། །

ང་ཡི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་འདི། ། སུ་མ་འགུ་ཡང་མཚམས་འཇོག་ངས་མི་བྱེད། །

 

སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་སྲུང་གཙི་བྱེད་པ་འདི། ། རང་ཉིད་བོད་མི་ཡིན་པའི་ལས་འགན་ཡིན། །

ཁྲི་ལ་བསྡད་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་འདི། ། རང་ཉིད་གྲྭ་པ་ཡིན་པའི་ལས་འགན་ཡིན། །

 

སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་དགོས་ཞེས། ། ཀུན་གྱིས་སྨོན་ལམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལས། །

བསྟན་ལ་གང་གིས་གནོད་པའི་དགྲ་བོ་ལ། ། སྨོན་ལམ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན་ཤེས་པར་བྱོས།

 

ཕ་ས་དགྲ་བོས་འཕྲོག་ཀྱང་འཛུམ་དམུལ་དམུལ། ། སྤུན་ཟླ་དམར་བསད་གཏང་ཡང་ཇི་མི་སྙམ། །

མི་འདོད་གཞན་ཡུལ་འཁྱམས་ཀྱང་ཚོར་སྣང་མེད། ། སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་སླེབས་ཀྱང་ཡ་ང་མེད། །

 

རེ་གཉིས་ས་མཐར་གྱར་བའི་སྡུག་ཡུས་དང་། ། སྤུན་ཟླ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོའི་རོ་བདག་དང་། །

ཕ་ས་བཙན་གྱིས་འཕྲོག་པའི་འཁོན་ལན་སོགས། ། མ་བརྗེད་སེམས་ལ་བཟུང་ནས་དུས་དྲན་བསུས། །

 

In 1959, my homeland of Tibet was invaded and forcibly taken over by Communist China.

In 1959, my homeland of Tibet was invaded and forcibly taken over by Communist China. 

 Fortunately, His Holiness the Dalai Lama escaped from Tibet, and over 100,000 Tibetans subsequently followed him into exile to India.  Around 1965, a Cultural Revolution was set into motion inside Tibet and continued over the next 10 years; during this period, monasteries were desecrated and destroyed. With the sole intention of transforming the land of Tibet into Chinese territory, the Communist regime implemented all possible strategies, physical and psychological, soft and harsh, with the ultimate aim of completely destroying the environment of Tibet and eradicating Tibetan culture.  

An interesting human characteristic is that it is easy to change one’s physical condition, but extremely difficult to transform one’s mindset, especially when one is forced to change one’s own cultural and traditional dispositions passed down from generation to generation over thousands of years. The essence of Tibetan culture which is rooted in the teachings of the Buddha is to benefit others, and specifically to train one’s mind. His Holiness the Dalai Lama has made it his lifelong effort to preserve this culture because of its immense potential to benefit others.  

When I was in Tibet, they forced us to participate in political indoctrination and propagandism where we were fed ideas and beliefs that the times of old Tibet were of hardship and antiquated, and that the new dawn of happiness had arrived. Officials lied and misled, alternating between harsh and sweet words to persuade, coax, and impel Tibetan people, all with the aim of erasing the basic identity and culture of the Tibetan people. They claimed that Dharma, or religion, is bad, they forced people to disrespect His Holiness the Dalai Lama, reduced the number of monks in the monasteries, and severed relationships between monasteries and the lay community. While I was in Tibet, Communist officials hindered promising students who showed potential from entering into monasteries. Officials would pull these young men aside and entice them to enjoy material life and worldly indulgence.  Stores which sold liquor and tobacco and even brothels were positioned near monasteries. Prostitutes were let inside the monasteries where monks were deliberately made to break their vows.

Another tactic to exploit the psyche of the people was with the construction of railway and road networks. On a surface level, it may seem that these projects were undertaken for the benefit of the Tibetan people;in reality, these infrastructure projects were not undertaken with the wellbeing of the Tibetan people in mind. After completion of the roadways to Lhasa, tourists were encouraged to visit the city, and Chinese citizens were encouraged to relocate to Lhasa, make a living, and settle there never to return to China. There were also other policies aimed to help outsiders to establish themselves.  Strategically, young Chinese men and women were brought to Lhasa, and marriage between Tibetans and Chinese were encouraged with monetary incentives.  Also, rich resources in the Tibetan plateau such as mineral deposits and water are extracted and used without restraint.  

Additionally, after His Holiness the Dalai Lama left Tibet, many other Tibetan reincarnate lamas and scholars, such as the 10th Panchen Lama, Gungthang Tempe Gyaltsen, Khenpo Jigme Phuntsok, and Lithang Tulku Tenzin Delek, were targeted and then poisoned or tortured in prisons and have hence passed away, dispatching the best of our society. Without renown spiritual leaders such as these, the Tibetan people did not have many figures to turn to for refuge and support. All these and many more tactics are employed by the Communist regime on an ongoing basis. When it comes to altering one’s deep rooted culture and beliefs by force, the suffering is unimaginable, and even if one has to give up one’s life, one is ready to do so. Thus, when Tibetans inside Tibet are confronted with the ultimatum to either give up their beliefs held for centuries or give up their own lives, they choose the latter. So far, 158 individuals have self-immolated.  These are the figures on record, but we cannot even estimate the number of people who were tortured, imprisoned, or unaccounted for. That is why Tibetans feel deeply desperate, and, in order to gain some attention to their plight, they sacrifice their lives.

Recently, I witnessed something unthinkable that perhaps no one can fathom: in Kirti Gompa, a Monastery in the Ngaba Prefecture, working committee members were ordered to display a thangka (a Tibetan Buddhist painting usually depicting an enlightened being, a deity, or mandala) with the picture of Chinese leaders, such as Mao Zedong and Xi Jinping, next to the statute of the Buddha, denoting equality of the two, and they announced that a national flag of China was to be hung next to the Dharma flag on top of the monastery. They were told to pay respects to the Chinese Communist leaders and to hold the regime in reverence as much as they revered the Buddha. Kirti Monastery is one of the main centers for the preservation of Tibetan religion and culture, and is thus seen by Chinese authorities as a Tibetan stronghold and a monastery with strong resistance.  As is said in a Tibetan saying, “When the goat gets shaved, the sheep shivers”; such a policy imposed on the Kirti Monastery exemplifies the trend being set for other cultural centers of learning inside Tibet.  

How can people who believe in truth, justice, and basic human rights look the other way and act indifferently to such oppressive actions? How can such misdeeds be justified for a believer in Dharma? 

Since Mao Zedong's Communist regime came to Tibet, Tibetans have endured a living hell on earth.  Families were separated, immeasurable suffering caused the loss of countless lives, His Holiness the Dalai Lama had to leave his own country, and, since 1959, religion and culture have been cut from their roots.  Nothing worse could have happened to Tibet and its people and now to command monasteries to display pictures of the communist leaders who have caused immeasurable pain and suffering alongside images of Buddha constitutes what?  I was extremely distraught to hear this.  Occasionally I speak with people inside Tibet and feel their growing anguish.  Economic growth in China has no doubt reached them and they have gained some material benefits; nevertheless, their mind is never at ease.  As our conversations continue, they see and feel the ever increasing oppressive measures imposed upon them thereby suffering greatly.  For these reasons, so far 158 people have self-immolated inside Tibet. When we try to understand why these individuals resorted to the desperate act of self-immolation, they did so because the Communist officials rain down terror upon Tibetan villages and insult their spiritual teachers and elders. For them it is better to be free than to live with such daily oppression. 

As for me, I was born during the cultural revolution in 1965. I have personally witnessed grave suffering of my family members, my spiritual teachers, and many others. Having faced such political hardship, I had to leave and currently reside outside Tibet.  I feel strongly that if those of us who are outside Tibet don’t speak up, no one will.  I am a Buddhist monk but I believe that I have a responsibility to speak up about the current averse conditions inside Tibet.  As I have done every March 10th, the Tibetan Uprising Day, and with these recent events inside Tibet, I am extremely disheartened and want to share this message with the public.  

For those of you who either support the cause of Tibet or who support the truth, I urge you to pay attention. Those who support the cause of Tibet, you are not only supporting a small political territory, but supporting a nation of people that for centuries strived to live in peace and adopt a non-violent way of life.  In the world today, we are confronted with many issues that stem from the lack of truth. That is why I urge you to again give some attention to this situation and thus conclude my thoughts on this day, March 10, which marks the Tibetan Uprising Day. I ask you to please excuse any unintelligibility which comes from limitations on my fluency in the English language and the difficulties of translating such a serious and complex matter such as this.

I, Khenpo Karten Rinpoche, dictated message before March 10, 2021, as I do every year on the occasion of Tibetan Uprising Day. This blog was translated and transcribed by Dechen Paltso, through a series of conversations and audio recorded messages, and further edited by student, Karma Choeying.

With Mantra Recitation, Conviction and Devotion are more important than Pronunciation

Here, I would like to share some of my thoughts and advice about mantra with all my dharma brothers and sisters. Mantras play such an important role in Buddhism in general, and particularly in the Vajrayana as it developed in Tibet. Mantra is a Sanskrit word. The word for mantra in Tibetan is Ngag. The Sanskrit word has the meaning of “that which liberates or protects the mind.” It is a method to control the mind, which makes the mind steady and aids one from falling into the clutches of the kleshas or mental afflictions. In this way, mantras can be considered a companion of calm abiding practice (shamatha), and insight (vipashyana), because they protect the mind from the influence of ordinary perceptions and conceptions, thereby supporting meditation.

In Vajrayana Buddhism especially, every meditational deity (yidam), whether it be peaceful or wrathful, male or female, single or in union with a consort, has a specific mantra. That mantra itself is understood to be the enlightened speech of the deity, or more accurately the essence of the deity itself in the form of sound. As such, when we utter the syllables of the mantra, we are not only invoking the presence, blessings, and activity of the deity associated with that mantra, but we are activating, we are awakening, the enlightened qualities of the deity in our own mindstream, which has been our fundamental nature from the very beginning. So you can see why mantras are so important!

Generally, though mantras are categorized as sang-ngag  (secret mantras), zung-ngag (mantra of recitation), and rig-ngag (awareness mantras), among others, the mantras that we typically chant or recite are zung-ngag.

 

Now, there are two ways of approaching mantra recitation, based on what we consider to be the most important aspect of recitation. In one camp are those who assert that the correct pronunciation of the mantric syllables is of paramount importance. They believe that as mantras originate from the Sanskrit language, which is considered to be the sacred language in which all Buddhas teach the dharma, mantras must therefore be recited as accurately as possible, in Sanskrit. Otherwise their meaning and essence will be lost. If the meaning and essence is lost, then its power is also lost. Such individuals believe, in other words, that if the mantra is not recited with its correct sound, then there is no benefit. For those adherements, the study of dra-rigpa - the science of sound, or phonetics - is important before reciting the mantra. Those who give importance to the sounds of mantra consider it essential to study phonetics.

 

In the other camp, there are those who believe that mantra, especially sang-ngag (secret mantra) must be practiced above all with positive intention, strong confidence or conviction, and fervent devotion. They believe that möpa - firm conviction - and de pa - devotion -  is of greatest importance while reciting mantras. There is a Tibetan saying that with firm conviction, the secret mantra is accomplished. With pure motivation, firm conviction and dag nang (pure view), one will undoubtedly accomplish the result of the mantra. Analogous to this is the teaching that as long as the conduct and teachings of one’s root guru are in accordance with authentic Dharma, one can receive the blessings of a fully enlightened Buddha through pure view, fervent faith and the practice of Guru Yoga, even if the teacher is in fact an ordinary human being. In the same way, in this school of thought, greater emphasis is placed on one's devotion, motivation and view, than is placed on correct pronunciation of the sounds of the mantric syllables. If one recites the mantra with faith and devotion, and with pure intention, there is bound to be a result.

 

As many of you know, Tibetan Buddhism has its origins in India. Most of the mantras originating from India have not been translated into Tibetan.  As an example, the Vajrasattva mantra, “Om Benza Satto Samaya Mano Palaya....”, is recited in Sanskrit, or in a Tibetanized version of Sanskrit. It could have been translated and recited in Tibetan, but the original Sanskrit is retained. Although the long-life mantra of His Holiness the Dalai Lama has been translated into Tibetan and Chinese, it is still recited in Sanskrit.  Additionally, the mantras in order to accomplish the Yidam, or meditational deities such as Namjom, Kunrig, Mithok, etc., are not translated into Tibetan. Rather, they are intentionally left in Sanskrit. The main purpose for doing so is not primarily that they sound correct, but to retain the blessings of reciting them in their original form as emanated and taught by the Buddha.

I consider myself to be in this latter camp with those who consider one’s mindset to be key when reciting mantras. To illustrate my position, I want to share an account of the great Sakya Pandita. As an emanation of the Bodhisattva of Wisdom, Manjushri, Maha Sakya Pandita was one of the greatest scholars of Tibet. He was especially versed in phonetics and the study of sound and linguistics. Not only was he well versed in the sound of human languages, but was also said to be able understand the languages of non-human beings like animals and devas.  One day, while Sakya Pandita was walking across a hill, he approached a stream where there was a small waterfall and noticed the sound of a mantra emanating from the water. He noted its unusual tone and went closer to the waterfall. He put his ear very near to the water and heard the Vajkilaya Mantra, “Om Benza Kili Kilaya Sarva Big Gha Nen Bam Hum Phet.” However, Sakya Pandita noted that there was an error in the way the waterfall was “reciting” the mantra. The mantra was being produced as, “Om Benza Chili Chilaya Sarva Big Gha Nen Bam Hum Phet”.  

Sakya Pandita then had the thought that the mantra was in fact coming from an elderly practitioner, perhaps someone with a speech impediment, living on the hill and practicing the Vajrakilaya deity. He decided to find out and walked along the waterway. Sure enough, as he had heard from the bottom of the waterfall, there was an old yogi in a cave slowly and erroneously reciting the Vajrakilaya mantra. Seeing him thus, Sakya Pandita approached the old meditator and asked what he was doing. The yogi replied that he was practicing the Vajrakilaya deity and reciting the mantra.  Sakya Pandita then asked the yogi whether he could recite the mantra for him. The yogi then recited the mantra again, phonetically incorrect, with “Chili Chilaya” instead of “Kili Kilaya”. Sakya Pandita thought, “this poor old yogi does not understand the meaning and is just following his own blind faith, which will not work.” He resolved to set the old man on the correct path, so he told the yogi that he was reciting the mantra incorrectly, and explained the meaning of the mantra and how he was making a mistake by straying away from the true pronunciation of the mantra. By altering the words of the mantra, and thereby its meaning, Sakya Pandita asserted that it would likely bring inauspicious results. He then offered to teach yogi the correct way to recite the mantra so that it would benefit him.

The yogi replied in turn by asking Sakya Pandita how he would have recited it. The learned scholar proceeded to chant the mantra with great precision and accuracy. The old yogi then retorted that it was actually Sakya Pandita who was improperly reciting the mantra, because he did so with a mind clouded with doubt about the power of the mantra. Because he had no faith, only concepts, chanting the mantra that way would bear no fruit.

Frustrated by this challenge, Sakya Pandita argued again that the yogi was definitely incorrect from a phonetic point of view, which prompted the old yogi to jump up and explain forcefully, “For me, it was, it is now, and it always will be ‘Chil’ Chilaya!’” So saying, he drew his phurba kila, the three-sided ritual dagger associated with Vajrakilaya practice, from his waist sash and thrust it into the rock nearby. The phurba pierced all the way into the rock down to its handle. Now Sakya Pandita, a Vajrakilaya practitioner himself, pulled out his own phurba and replied, “It was, is, and always will be ‘Kili Kilaya!’” Sparks flew as he struck the rock with the dagger, but instead of piercing the rock, it just fell to the ground.

Sakya Pandita was humbled then, and filled with shame. The yogi approached Sakya Pandita and said that he was not only wrong but seriously wrong. “In the secret mantra recitation,” the yogi explained, “you must have great devotion and true motivation, and you lack these. You have great doubt as to what is correct and incorrect. My mistake is just in the sound and that does not really matter. Your mistake is in lacking devotion and pure view.” Sakya Pandita is said to have then received transmission and instructions from this elderly yogi.  The yogi’s confidence came from devotion and experience, whereas Sakya Pandita’s came only from scholarly knowledge and intellect.

 

I will share another account that took place in Lhasa, Tibet, around the 12th century.  There was a highly learned lama who was part of the aristocracy and he was in charge of the Tibetan administration.  He was from Drepung Monastery and was an accomplished scholar and extremely well-versed in phonetics.  One day, this lama was seriously ill and he developed a goiter.  He and his attendants did everything to cure it but he showed no signs of improvement.  His attendants invited lamas and monks from around the city to perform purification practices and did everything they could, but the lama’s condition did not improve.  

As all his efforts to cure his goiter were in vain, the lama then visited his root teacher and consulted with him.  He was told to perform a purification practice of the deity, Dorjee Namjom.  He was specifically instructed to find some monks from Barkhor. Barkhor is the well-known circumambulation path around the Jokhang temple in Lhasa. It is always filled with monks, practitioners, and beggars from far off places in Tibet. Following the instruction of the lama, his attendants went to the Barkhor and found 2 monks from Kham who were then practicing Chod.  They were invited to the lama’s residence and asked to do a purification practice of Namjom.  At first, being overwhelmed by the wealth and stature of the lama, both the monks were reluctant to start and said they did not know much and that it may be better to invite some other lamas.  The Lama then reassured them and told them to do the practice as they would usually do it and in their usual Khampa dialect.  They then made all the preparations and sat down to begin the Namjom practice.  The Dorjee Namjom mantra is recited: “Om Tuteya Tuteya, Tetaya Tetaya Sarva Potaya Sarva Potaya Gunna Gunna Gunapaya Gunapaya Sarva Satone Buddhaya Buddhaya Sambuddhaya Sambuddhaya Dama Dama Sam Damaya Sam Damaya Sarva Param Name”.  As they began to recite the mantra, the Lama felt a bit odd at the recitation. The lama who was well versed and an expert in phonetics immediately noticed that the monks were reciting the mantra incorrectly. It seemed that the monks mispronounced two words in the mantra - “Tuteya Tuteya” - and instead recited “Teteya Teteya”. “Tuteya Tuteya” means “Go away...Go away....Cleanse Away...Cleanse Away”.  Instead of reciting “Tuteya Tuteya”, the two monks recited “Teteya Teteya” meaning “cut into pieces..cut into pieces”.  The lama obviously began to wonder; first his neck was completely swollen and now are these monks praying for his throat to be cut?  It seemed extremely inauspicious.  Then, as the lama smirked at the bizarre chain of events, his goiter suddenly popped and he was ultimately cured.  

 

The two monks obviously did not know the meaning of the mantra, but they recited it wholeheartedly, with firm devotion to the deity and pure motivation for the lama’s recovery.  Such stories show that it is not how one recites the mantra that is of prime significance, but the attitude of the individual reciting it.

 

When reciting the Amitabha Puja during our usual practices at our center, some may not correctly recite the mantras or other Tibetan words in the text, and they may wonder about it, but that is not really important.  While reciting the Vajrasattva mantra in Sanskrit, we may not understand every word completely but your intention while reciting is far more important than how it sounds. I encourage all my students and dharma friends to chant mantra with faith, devotion and a pure altruistic motivation, without concepts regarding “correct” or “incorrect,” or “am I doing this right?” Let your heart and mind settle into and merge with the sacred blessings of the mantra, merge your faith and devotion with the deity with the recitation, and let firm conviction in the power of the mantra arise. In this way, there will definitely be benefit for you and for others.

I, Khenpo Karten Rinpoche, wrote this wrote this short blog on February 15, 2021, for all my students and Dharma friends, especially those who do not understand Tibetan but who often practice with Tibetan texts. This blog was transcribed by Dharma sister, Dechen Paltso, through a series of audio recorded messages and conversations.

བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་སྐབས་སུ་ཚོར་སྣང་།

ང་ཡི་གྲོགས་པོ་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ལགས་དང་། བཟའ་ཟླ་བཀྲ་ཤིས་བཅས་ལ་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ནས་ཕལ་ཆེར་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་ནང་མི་རྣམས་ནི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་ལྡན་ཅིང་། དུས་རྒྱུན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་སུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་དང་། ལོ་གསར། རྒྱལ་བའི་འཁྲུངས་སྐར་སོགས་ལ་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྐབས་རེ་ཁོང་ཚོའི་ནང་དུ་མགྲོན་དུ་འགྲོ་ནས་མོག་མོག་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བྲོད་ཁོག་འདིའི་ནང་དུ་བླུགས་པ་ཚར་གཅིག་ག་ལ་ཡིན། གང་ལྟར་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ནང་མི་གཅིག་ལྟར་ཧ་ཅང་འཆམ་མཐུན་ཡོད།
ཁ་སང་གི་ལོ་གསར་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོ་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་སོགས་གཟབ་འཆོར་གྱིས་སྤྲད་ནས་བོད་ཇ་དང་ཁམ་ཟས་སོགས་ཁུར་ནས་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་བྱུང་། ངས་ཀྱང་ཕྱེ་མར་དང་བོད་ཇ་ཁམ་ཟས་སོགས་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་སྟབས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལོགས་བར་འཁྱམས་ར་སྐོར་ནང་དུ་བོད་ཟས་ལ་རོལ་བཞིན་བན་རྒན་ངས་ཀྱང་སྤྲེའུས་མི་ཡི་ལད་བཟློས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་བོད་གཞས་དང་རྐང་བྲོ་སོགས་མཉམ་དུ་བྱས་པས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་།
དེ་ནི་ལུས་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིགས་དང་དགའ་སྟོན་སོགས་འབྲེལ་ལས། །གལ་ཏེ་མི་ནུས་ཅི་བདེར་བཞག། ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དགའ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རིན་གྱིས་ཉོས་ནའང་དཀོན། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། དགའ་སྐྱིད་ནི་མི་ཡི་རིན་ཐང་ཆེས་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡུན་ཐུང་མི་ཚེ་འདི་ལ་དགའ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་རྒྱུ་ནི་གནད་དམ་པ་ཡིན་ནོ།
དགུང་མོ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་དང་ཕྱེད་དུས་ནས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དང་ལྷན་འཛུམ་zoom གྱི་ནང་དུ་ཚང་མ་ལ་ལོ་གསར་གྱི་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་། སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་དང་། པོར་ལེན་ཆོས་གྲོགས་པདྨ་མཚོ་མོ་ལགས་ནས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གདངས་དབྱངས་སུ་གྱེར་འདོན་གནང་སོང་བས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་སོང་།
མཐར་གུས་པས་ཚང་མར་གྱེས་བྲལ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་ཁ་སང་གི་ལོ་གསར་སྟབས་བདེའི་མཛད་སྒོ་དེ་རེ་ཞིག་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའོ།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།
གུས་པས་སྔ་ལོར་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་གཤམ་དུ་ཕུལ་ཡོད་པས་ཐུགས་དགྱེས་པོ་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད།

དོན་དང་ལྡན་པའི་ལོ་གསར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་མིན།
What Makes a Meaningful New Year


༅༅།། ཕན་བདེའི་དགེ་ལེགས་འོད་སྟོང་རབ་འབར་བའི།།
འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་རབ་རིབ་འཇོམས་མཛད་པ།།
སྨྲ་བའི་སེངྒེ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས།།
འགྲོ་རྣམས་ལོ་ཟླ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་བར་ཤོག།
You who blaze with light of well-being and goodness,
Clearing cataracts of confusion from the eyes of beings,
O Lion of Teachers, Venerable Manjushri,
May living beings live happily in the New Year!

རིན་ཆེན་ནོར་གྱིས་དོ་ཟླ་མ་ཡིན་ཅིང་།།
དུས་ཞེས་བྱ་བ་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ལོ།།
ཞག་དང་ཟླ་བས་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པ་འདིར།།
མི་ཡིས་དགའ་སྟོན་བྱས་པ་ལེགས་སམ་ཅི།།


Unrivaled by precious jewels, this thing we call ‘time’ is so valuable!
As this year, by days and months, comes to an end,
People make a celebration of it:
I wonder if that is good or not?

འོན་ཀྱང་སྐྱིད་པའི་ལོ་གསར་བསུ་འདོད་ཅིང་།།
དོན་དང་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་འདོད་རྣམས།།
རང་སེམས་གཙང་མས་ཕ་མ་ནང་མི་ལ།།
བྱམས་པའི་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡིན།།
Still, you who wish to welcome a new year of happiness,
Who wish to bring great meaning to human life,
With pure intentions, bid your parents and family,
Tashi Delek and a Happy New Year of Love!

ཁྱད་པར་ས་ཕག་གསར་ལོ་ཚུར་འཆར་འདིར།།
འགྲོ་རྣམས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་འདོད་ཅིང་།།
ནང་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་མི་རྒྱལ་ཁབ་ལ།།
སྙིང་རྗེའི་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡིན།།
Especially wishing happiness and freedom from suffering
For beings in this coming year of the earth boar,
For family, neighbors, people and nations
Wish them Tashi Delek and a Happy New Year of Compassion!

ལོ་འདིར་མི་མཐུན་འབྱུང་བཞིས་འཇིགས་པ་མེད།།
དམག་འཁྲུག་མུ་གེའི་ནད་ཡམས་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་།།
འཇིག་རྟེན་བདེ་དགའ་རྒྱ་མཚོས་འཚོ་བ་ལ།།
དགའ་བའི་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡིན།།
May imbalances of the four elements cause no destruction this year!
May war, conflict, and epidemics cease to exist!
For the whole world living in oceanic bliss,
Tashi Delek and a Happy New Year of Joy!

དགྲ་གཉེན་ངེས་མེད་མདངས་སུམ་རྨི་ལམ་བཞིན།།
མཐོ་དམན་མི་རྟག་དཔྱིད་ཀའི་འཇའ་ཚོན་འདྲ།།
དེ་ཕྱིར་དགྲ་གཉེན་ཆགས་སྡང་མེད་པ་ཡི།།
གཏང་སྙོམས་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡིན།།
Friends and enemies are changeable, like last night’s dream,
And status is impermanent, like a summer rainbow.
So, Tashi Delek and Happy New Year of Equanimity,
Free from attachment and aversion towards friends and enemies.

དེ་ལྟར་ཚད་མེད་རྣམ་བཞིའི་ལོ་གསར་ལ།།
ནང་མི་ཉེ་འབྲེལ་སྤུན་མཆེད་སེམས་ཅན་རྣམས།།
འགྲོ་རྣམས་ལུས་སེམས་བདེ་དགའ་རྒྱ་མཚོ་ཡིས།།
འབྲལ་མེད་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡིན།།
Thus, in a New Year of the Four Immeasurables,
With infinite bliss and joy of body and mind,
May all family, friends and relatives, and sentient beings,
Have a Happy New Year, inseparable from one another.

ཁར་ནུབ་བོད་ལ་བཞུགས་པའི་ཆོས་གྲོགས་རྙིང་པ་ཞིག་ནས་ཁ་པར་བརྒྱུད་ནས་དངོས་གནས་ཀྱི་ལོ་གསར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་བསུ་དགོས་ན་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་རེད་ཅེས་ཟེར་བའི་ལན་དུ་མཁན་པོ་ཀར་བསྟན་ནས་ཕལ་སྐད་གྱི་ཚུལ་དུ་༢༠༢༠་ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་དགུའི་ནུབ་མོ་སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཞིའི་ཞོགས་པ་ཕུལ་བ་དགེའོ།
An old Dharma friend who lives in Tibet called me on the evening of the twenty-ninth of the twelfth Tibetan month to ask, What should someone do to have a really auspicious and happy New Year? In response, I, Khenpo Karten, writing in colloquial language, offered this which came to mind on the morning of February fourth, 2019, Tibetan New Year’s Eve.
ཁ་སང་ནི་བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༤༨ རབ་གནས་ལྕགས་གླང་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་དང་། ཕྱི་ལོ་2021 སྤྱི་ཟླ་1 ཚེས་པ་12 ཉིན་ལོ་གསར་བྱས། ནམ་རྒྱུན་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་སློབ་མ་རྣམས་ནས་བོད་ལུགས་ཀྱི་ལོ་གསར་དང་། རྒྱལ་བའི་འཁྲུངས་སྐར། སུམ་བཅུ་དུས་དྲན་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཆེན་ཁག་སྲུང་གཙི་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད། ས་གནས་འདིར་ད་ལྟ་བོད་རིགས་མི་ཚང་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ཡོད། མི་ཚང་གཅིག་དེ་ནི་ཆོས་གྲོགས་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་དང་། བུ་མོ་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་ནང་མི་རེད། ཕྱེད་ཀ་དེ་ནི་ཨ་ཅ་རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ་རེད། རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ་ནི་གཟའ་ཟླ་ཨ་རི་བ་ཡིན་སྟབས་ནམ་རྒྱུན་ངས་མཚར་རྩེད་དང་སྦྲག་ཁྱོད་རང་བོད་མི་ཕྱེད་ཀ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཚུལ་མཚར་རྩེད་དེ་མོ་རང་ལ་སྨད་རའི་ཚིག་འདྲ་དགོངས་སྲིད་ཀྱང་། མོ་རང་གི་གཤིས་ཀ་ལ་མཚར་རྩེད་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད།

རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་ཆོས་ཁྲིད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་ཆོས་གཞུང་རྣམས་སུ་ལན་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ག་དུས་ཡིན་ནའང་མིག་ལམ་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གདམས་ངག་གི་ཚིག་དུམ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་༼རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར། ཡང་ན་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་༽ཞེས་པའི་ཚིག་སྙན་མོ་འདི་གཉིས་མཐོང་རྒྱུ་དང་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་ཚིག་འདི་གཉིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་མང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཀའ་གདམས་པའི་ཉམས་ལེན་བེའུ་བུམ་གྱི་ཁྲོད་བརྟོལ་ཏེ་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཚུན་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཐ་མ་ཡིག་རྨོངས་བ་གོ་ཁའི་རྒན་མོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་རྣ་བར་འཇག་ནས་ནམ་རྒྱུན་ཕན་ཚུན་ཁ་བརྡའི་སྐད་ཆའི་བར་ལའང་མཁས་ཉམས་དང་རྫིགས་ཉམས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཚིག་དུམ་གཉིས་པོ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་འགྲེལ་བཤད་བྱོས་ཞེས་ལབ་ན་ཕལ་མོ་ཆེའི་ཁ་ནང་དུ་མཛུབ་མོ་བཅུག་ནས་འདུག་རྒྱུ་ལས་གནད་ལ་ཁེལ་བའི་ལན་ཞིག་རྙེད་མི་སྲིད། ལར་ཚིག་དུམ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤེས་རྒྱུ་ལ་དེ་ཙམ་དཀའ་རྒྱུ་མེད་མོད། དོན་ངོ་མ་ནི་སུ་ཞིག་ལ་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྐྱེན་ངན་སོགས་དང་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་བློ་དེ་ཉིད་རྐྱེན་ངན་གྱི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། ཡུལ་རྐྱེན་ངན་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཆད་སོགས་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་ལ་བསྟེན་ནས་ཁྱོད་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཆོས་དང་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་ཟེར་ཆོག། དཔེར་ན་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུ་རེད། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཨ་ཁུ་དང་ནེ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་ལས་བྱུང་ཡོད། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉིས་ཀྱི་ས་གཞིས་ཁང་ནོར་སོགས་འཕྲོག་ནས་དེ་རྣམས་རྩ་མེད་དུ་གཏང་བའི་ཆེད་དུ་མཐུ་བསླབ་པ་རེད། མཐུ་རྒྱབ་ནས་མི་གྲངས་སུམ་བཅུ་སོ་གཉིས་ཉིན་གཅིག་ལ་བསད་པས་སྡིག་པ་བསགས། སྡིག་པ་བསགས་པ་ལ་བསྟེན་ནས་འཇིག་སྐྲག་སྐྱེས། འཇིག་སྐྲག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུལ་མ་བྱས། མཐར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་རེད། མདོར་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར་ཚིག་དུམ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ངོ་མར་དེ་ནི་ནང་ཆོས་ལ་སྦྱང་པ་མ་བྱས་པའི་གོ་ཁའི་རྒན་མོ་ཕར་ཞོག་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་ཡ་ཀའི་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་སྤྱན་ཟིམ་མེར་བཞུགས་ནས་ལག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ཕྲེང་བ་སེར་ཐ་ར་ར་བསྒྲང་མཁན་ང་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ལའང་མི་ཤི་ཕྱུགས་འཐོར་ན་ཚ་གདོན་བགེགས་སོགས་ལྟ་ཅི་གློ་བུར་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རླུང་འཚུབ་དྲག་པོ་ཞིག་རྒྱབ་ནའང་བཞུགས་ཁྲིའི་སྒང་ནས་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རླུང་འཚུབ་དེས་མི་ཁུར་བའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མི་འདུག་གོ། དེ་ནི་རང་བློ་ལྐོག་གྱུར་མིན་པས་ང་རང་ཉིད་ལ་ཁ་ནང་བལྟས་བྱེད་ནས་རང་སྐྱོན་ཐེར་འདོན་བྱེད་པ་ལས་གཞན་སུ་གང་ལ་ཡང་བཀའ་སྐྱོན་དང་ཟུར་ཟ་ནི་མིན་ནོ། ནམ་རྒྱུན་ཁ་སྐད་དུ། 

སྐྱིད་རྒྱགས་ཉི་མས་དྲོས་ན་ཆོས་པའི་གཟུགས། རྐྱེན་ངན་ཐོག་ཏུ་བབས་ན་ཐ་མལ་པ། 

ཞེས་གསུངས་སོ། 
གང་ལྟར་ཀྱང་ད་རེས་ཀྱི་ནད་ཡམས་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ལུས་སེམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་མང་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་དམ་འཛིན་འོག་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཆོས་བཤད་དང་། འདོན་པ་སོགས་གང་དྲག་བྱས། མ་ཟད་འདས་པའི་མི་ལོ་མང་པོའི་རིང་ཆོས་ཀྱི་མཆེད་པོ་རུ་གྱུར་པའི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀོ་ལི་སྒར་བོད་རིགས་རྣམས་དང་། ཨ་རིའི་པོར་ལེན་ཌི་སོགས་ལ་གནས་བཞུགས་བོད་རིགས་དམ་གཙང་བ་འགའ་ཡིས་རེ་བསྐུལ་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ནང་ནས་ཆོས་བཤད་གང་མང་བྱས། ལྷག་པར་དུ་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་དང་། མ་ཟད་ད་ལྟའི་ནད་ངན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྣམས་ལ་སེམས་ནད་ཀྱི་སྨན་མཆོག་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་ལྟ་བུ་ཆེས་ཟབ་ཅིང་བྱིན་རླབས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྲས་དངུལ་ཆུ་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་རེས་གཟའ་སྤེན་པ་དང་ཉི་མ་ནམ་ཡིན་ལ་མཁས་པའི་སྤམ་བཤད་དང་ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གདན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་འབབས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཚིག་འགྲེལ་དང་། དོན་འགྲེལ། རང་གིས་གང་ཤེས་ཉམས་ཁྲིད་སོགས་བྱས་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་འགོར་ནས་ཉེ་ཆར་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་པ་སུམ་བཅུ་སོ་གཅིག་ཉིན་མོ་མཇུག་ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ།
དེ་ནི་ངོས་ལ་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་དགའ་འོས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན། ད་རེས་ནད་ངན་དེས་རྐྱེན་གྱིས་གང་ཟག་རེ་ཟུང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་བག་ཆག་རེ་འཇོག་ཐུབ་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དེ་ལས་རླབས་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་ཞིག་ངས་མ་མཐོང་། 

བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། 

།བསོད་ནམས་ཆུང་ངུས་ཆོས་འདི་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། 

།ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང། །སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། 
 

Hardworking Lama

This message was written by one of Rinpoche’s students, Karma Choeying, following the Three-Day January Retreat; he wrote it in response to spending some time assisting Rinpoche with his many activities as a means to express his appreciation for Rinpoche’s efforts for the Dharma and the Sangha.

After this year's January retreat, I wanted to write a brief message about the tireless dedication of our Lama Khenpo Karten Rinpoche to the Dharma and the Sangha.

As you all know, the Manjushri Dharma Center has been closed since the onset of the COVID-19 pandemic. One may presume that with the lockdown, maybe Rinpoche will have more free time. In reality, this is very far from the truth.

I know this because I have been fortunate to work somewhat closely with Rinpoche over the past several months providing minor assistance, mainly helping his transition to an online platform related to technology, social media, and English. 

Some of what Rinpoche does for the Sangha can be clearly seen, while other activities are not directly visible. Regarding those that we do see, we know that Rinpoche typically holds online prayers twice per week on Monday and Wednesday. For the past several weeks, Saturday and Sunday, Rinpoche has been holding a Teaching on the “Thirty-Seven Practices of Bodhisattvas” in Tibetan.

After assisting Rinpoche to set up these Teachings, I saw how much effort really goes into a 1.5-hour Practice. Not only does Rinpoche have to prepare for his Teachings beforehand; he is very determined that the live stream video gives the clearest and most pleasant viewing experience. Initially, being unfamiliar with these electronics and online platforms, he has put in a lot of time to understand the hardware and software necessary for a live broadcast; additionally, much of the language required to operate these devices and websites is in English, Rinpoche’s second language, which makes it a bit challenging. Since then, he has been experimenting with different cameras and equipment, and he is still constantly trying to improve and better the online experience from the Dharma Center. Fortunately, some students and friends give him a hand, such as Michael Martinez from Pacific Grove who has helped Rinpoche produce a really special and professional live stream with multiple devices, the MDC logo, etc., but much of the work Rinpoche does himself. Truly, as some students joke, he has really become the Technology Lama! As an aside, it is surprising to see how much time really goes into a live stream video.

Additionally, Rinpoche’s Dharma activities are not just limited to Pujas or Teachings online. I believe that other activities also constitute much of his efforts.
This past year has been difficult for everyone; many of us have suffered from material, physical, and mental afflictions. As young children, we turn to our mothers or fathers for comfort when we encounter problems; in a similar way, many of us turn to the Lama for solace when in difficulty. Rinpoche, I believe, is the only source of refuge for many people both here and overseas. Often we turn to him when we or our loved ones are faced with sickness, depression, difficulties, and death. Sometimes we reach out to him just because we are feeling sad and we know that hearing his voice or seeing his face will make us feel better. Last spring, Rinpoche intended to go on a silent retreat in conjunction with the temporary closure of the MDC. I don’t think that he was actually able to carry out this retreat because, at that time, which was the beginning of the outbreak of the coronavirus pandemic, so many people were initially quite shocked and frightened when confronted with the new and unknown prospect of the disease and lockdowns, and many reached out to Rinpoche for his support and blessings. To read a little about this, you can check out Rinpoche’s blog “A Discussion between Two Old Men”.

He does whatever he can for his students and still maintains his inner happiness, which acts as a lamp to light and warm the hearts of those struggling around him. 
In truth, he is only one Lama! Not only is Rinpoche occupied with these efforts for the Dharma and the Sangha, in addition he engages in many mundane and domestic tasks, such as taking care of his Dharma Center, shopping, preparing his own meals, etc. Most of the time he gets around on foot. This may seem somewhat typical from a Western perspective, but often Lamas and monks share these responsibilities with one another, and respected Teachers also have many attendants to support them. 

Of course, many students engage in the service of supporting the Rinpoche; certainly, the MDC Board does a great deal, but also many of his students help him with things like setting up his Dharma activities like the retreat, Zoom meetings and Live streams, assisting with the translation of his written Teachings, assisting with his daily life such as driving and doing things around the MDC, and providing generous material support among many other things.
I just wanted to write this brief message at the end of the retreat for all of my Dharma brothers and sisters, and to let Rinpoche know that we do see some of what he does and sincerely appreciate him and his efforts.

Rinpoche has such a strong and genuine motivation to turn his students’ minds towards the Dharma. Often, he says in his talks that he really loves the Dharma, and I sincerely hold it to be true. The patience, persistence, and joy with which he continues to practice is astounding. He is such a great Teacher and example for his students, and I think that we are truly lucky to have him as our Lama.

It is said that happening upon a genuine Dharma Teacher is one of the rarest and most precious occurrences in one’s life, and in this respect I believe that we are extremely fortunate. I want to express my heartfelt thanks to Rinpoche! Katrinche Lama La

~Karma Choeying  (Tony )

Message of Greeting

My warmest greetings and tashi deleks to all of my Dharma friends who are hearing these words today!
Today we are beginning the retreat that we do for a few days at the beginning of every year. It is a time when many people enjoy celebrating, saying Happy New Year! to each other. If we really think about it, what it actually means is that another whole year of our life has passed! The passing of a year and the passing of our life are just the same. Our human lives are very precious and sacred and it’s like we’re celebrating that a portion of our life is gone. I’m not saying it’s a bad custom, just that that’s the reality if you really think about it. If we celebrate the sublime Dharma then it will be truly meaningful. That is why we organize our yearly retreat to coincide with New Years. Although we can’t actually gather together because of Covid I am really so happy to be able to gather with all of you online. I want to thank everyone.
2020 was a very hazardous year for the whole world; great numbers of people have died, gotten sick, and have mental and physical difficulties; business, work and finances are also very difficult for so many. 
However, the past is the past; whatever happened, good or bad, is done. Learning through our experience from past difficulties it’s up to us to prepare for the future to be better. 
According Buddhism in general, outer and inner things do not truly exist in the way they appear as objects to our senses. They are said to be impermanent, in a constant state of change. Buddha also said that the end of birth is death; the end of gathering is dispersing; the end of accumulation is exhaustion; the end of rising is falling. This is not something that Buddha newly made up for Buddhism. He was just observing and commenting on things as they are; we must learn to accept it. 
Today we are gathering together and for a short time we will practice the Dharma. This is something very important. To me, I don’t see anything at all in human life that surpasses the practice of Dharma. We have come together for the practice of Dharma. Practicing Dharma does not necessarily mean becoming a Buddhist. Since we want happiness we seek paths to happiness and there are many profound explanations for this in the Buddhist scriptures. But happiness transcends the boundaries of any single religion; it is the indispensable cherished wealth of the whole world. Real happiness must be found within our own mind; it is a big mistake to seek it outside ourselves.
In brief, we must take good care in our actions of body, speech, and mind; especially our mind. The mental problems that many of us have are a result of not taking care of our minds. Everyone hopes for happiness but our actions and hopes go in different directions by mistake. As I said in the Dharma Song, a Gong to Wake Us from the Sleep of Ignorance,
Nobody takes care 
of the wish-fulfilling jewel of their own mind.
Everyone chases after objects 
of the five senses, one after another.
Thus, we should realize that the real purpose of our coming together for these days is to take care of our mind. Taking care of our mind might be very easy; or it might not be at all easy. This is because we don’t usually take care of our mind. Not taking care of our mind causes us many difficulties. As I said in the Gong to Wake Us,
If we took care of our mind
like we take care of our body,
we would not much longer have to experience
mental difficulties as we do now.
Don’t be like a mother, searching in the West,
for a child she has lost in the East!
Having turned the mind inwards,
don’t seek happiness outside!
Let’s all seize this good opportunity to act in ways that are different from before. We always hope for happiness but our actions lead in another direction. If we want happiness, what will be the cause for that? Attitudes discordant with happiness such as anger and pride must definitely be abandoned. For example, if we would like to see beautiful flowers with fruit in a garden, we must first give them water and fertilizer. Likewise, if we always rely on love, compassion, mindfulness, alertness, conscientiousness and so forth, we will soon experience happiness arising within our mind. 
Buddhist scriptures explain that effects correspond to their causes. If we always have a mind of virtue we will experience happiness, and from non-virtue will come suffering; it’s just natural. 
As we encounter serious difficulties from the pandemic this year, don’t think only of the bad side of it; there are also benefits we can derive. For example, as we fall prey to suffering regardless of our status and have to depend on others, we can finally understand how interconnected we are. Also, because of the pandemic, many become more aware of impermanence and as a result attachment and anger diminishes; in the future, thinking of our one earth, people have to come together in unity and harmony. In particular, if we are someone striving to practice Buddha’s teachings we must definitely be able to see bad conditions as helpful; as good conditions for practice. These days it is especially beneficial to have Dharma on the internet; that is something we can all be happy about.
Starting now, over the course of three days, according to my knowledge I will explain and emphasize some of the instructions of Gampopa’s Precious Garland of the Supreme Path. As you listen, think, and meditate, keep in mind that the teachings are more important than the person giving them. If we strive every day to take care of our mind, our new year will become truly meaningful; that is my hope and prayer. Finally, like the incomparable Gampopa, I pray that the minds of all who attend these teachings may turn towards and become the Dharma. That’s all for now. Thank you